Het marktgedrag wordt verder verstoord door het anticiperen op dreigende regelgeving. Vanaf juli 2025 is de EU begonnen met systematisch douanetoezicht op grensoverschrijdende bewegingen van metaalschroot. Strengere regelgevingskaders zullen in mei 2026 van kracht worden, met als hoogtepunt een totaal exportverbod naar niet-OESO-landen in mei 2027. Deze duidelijke routekaart voor regelgeving heeft een 'front-running'-effect teweeggebracht. Om toekomstige nalevingskosten, complexe auditprocessen en het uiteindelijke verbod te omzeilen, versnellen handelaren tijdens de huidige kansenperiode de liquidaties.
De interne handel krimpt veel ernstiger dan de export
Gegevens uit 2025 duiden op een aanzienlijke teruggang in de circulatie van koperschroot binnen de Europese Unie, waarbij de daling van de interne handel de daling van de export naar externe markten ruimschoots overtreft. Dit suggereert dat ondanks beleidsinspanningen om hulpbronnen binnen het blok te behouden, de realiteit van de markt een snelle erosie van de interne consumptiecapaciteit is. Dit structurele verschil toont aan dat de uitstroom van koperschroot niet alleen wordt aangedreven door de externe vraag, maar ook door de stagnatie van Europa's eigen industriële behoeften.
Oorzaken van een stagnerende interne vraag: inzinking van de productie en hoge kosten
De “klifachtige” daling van de interne handel in koperschroot in de EU wordt voornamelijk veroorzaakt door een ineenstorting van de consumptie. Onder leiding van Duitsland zien de industriële grootmachten van Europa een aanhoudende zwakte in koperintensieve sectoren zoals de automobielsector, de bouw en de elektrische uitrusting – belangrijke industrieën die voor hun productie afhankelijk zijn van koper- en aluminiummachines, waaronder continugietmachines, stangenafbraakmolens en horizontale tekenbanken. Terwijl de bestellingen kelderen, hebben fabrieken de inkoop van grondstoffen tot een minimum beperkt, waardoor de vraag naar koperschroot, dat als grondstof voor deze cruciale productieapparatuur dient, direct afneemt.
Tegelijkertijd hebben de hoge energieprijzen de Europese smelterijen opgezadeld met kostenstructuren die aanzienlijk hoger zijn dan die van hun Aziatische tegenhangers. Om operationeel te kunnen blijven, zijn deze smelters genoodzaakt hun aankoopprijzen voor koperschroot te verlagen. Bijgevolg stroomt schroot naar overzeese markten die hogere biedingen en een snellere kapitaalomzet bieden – vooral markten waar de productie van koper- en aluminiummachines explosief toeneemt, wat een robuuste vraag naar gerecycled koper stimuleert.
Het ‘vooruitstrevende’ effect van beleidsverkrapping
Het marktgedrag wordt verder verstoord door het anticiperen op dreigende regelgeving. Vanaf juli 2025 is de EU begonnen met systematisch douanetoezicht op grensoverschrijdende bewegingen van metaalschroot. Strengere regelgevingskaders zullen in mei 2026 van kracht worden, met als hoogtepunt een totaal exportverbod naar niet-OESO-landen in mei 2027. Deze duidelijke routekaart voor regelgeving heeft een 'front-running'-effect teweeggebracht. Om toekomstige nalevingskosten, complexe auditprocessen en het uiteindelijke verbod te omzeilen, versnellen handelaren tijdens de huidige kansenperiode de liquidaties.
De European Recycling Industries' Confederation (EuRIC) heeft dringende zorgen geuit en verklaard dat de Europese Commissie de deadlines met betrekking tot de nieuwe Waste Shipment Regulation (WSR) moet verlengen om een ineenstorting van de regionale schrootmarkt te voorkomen. Volgens de WSR moeten niet-OESO-landen vóór 21 februari 2025 aanvragen bij de EU indienen om materialen te blijven importeren die als afval zijn geclassificeerd. “Als de aanvragen niet binnen de deadline zijn ingediend, zal de EU vanaf 21 mei 2027 een totaal exportverbod op gerecycleerde materialen naar bijna 150 landen invoeren”, waarschuwde EuRIC. De federatie merkte op dat, hoewel zij aandringt op naleving, de meeste niet-OESO-landen slecht voorbereid zijn op de ‘omslachtige aanvraagprocedures’ van de EU, die gepaard gaan met enorme datasets en complexe vragenlijsten die een enorme last leggen op buitenlandse overheden. Bovendien is de reikwijdte van de EU onvoldoende geweest, waardoor deze landen zich grotendeels niet bewust zijn van de economische impact die de WSR zal hebben op de wereldhandel en de aanvoer van gerecyclede materialen – van cruciaal belang voor het in stand houden van de productie van koper- en aluminiummachines wereldwijd. EuRIC stelt dat als de exportmarkt instort, de eigen recyclingindustrie van de EU zal krimpen, wat ertoe zal leiden dat recycleerbaar afval wordt gestort en het vertrouwen van het publiek in afvalsortering wordt ondermijnd.
Pogingen om hulpbronnen uitsluitend via een restrictief exportbeleid vast te houden pakken de symptomen aan in plaats van de grondoorzaak. Het behoud van hulpbronnen is alleen haalbaar als er voldoende binnenlandse capaciteit is om deze te verwerken en te consumeren. Zonder een herstel van de concurrentiekracht van de Europese industrie – inclusief de revitalisering van sectoren die afhankelijk zijn van Continuous Casting Machine, Rod Breakdown Mill en Horizontal Drawing Bench – zal koperschroot dat via tarieven of verboden onder dwang binnen het blok wordt gehouden, slechts veranderen in onverkoopbare voorraden in plaats van in economische waarde. Bovendien dreigt administratieve interventie de Europese interne prijzen los te koppelen van de wereldmarkt, waardoor de lokale aankoopprijzen kunstmatig worden onderdrukt. Dit zal investeringen in de recyclingindustrie direct ontmoedigen en de circulaire economie ondermijnen.
Laatste afhaalmaaltijd
De uitstroom van koperschroot is een gevolg van de Europese deïndustrialisatie, niet de oorzaak ervan. Het vertrouwen op administratieve kracht om de hulpbronnenstromen te heroriënteren zal de interne structurele tegenstellingen alleen maar vergroten. De oplossing ligt niet in het afdichten van de grenzen, maar in het herstellen van de concurrentiepositie van de Europese productie – vooral voor koper- en aluminiummachines en aanverwante koperintensieve sectoren. Pas als de Europese industrie weer concurrerend is, zal koperschroot via de natuurlijke logica van de markt binnen de regio blijven.